Przepisy i kryteria dotyczące urządzeń LOTO

Główne dyrektywy i normy:

• Dyrektywa 89/655/EWG (Użytkowanie sprzętu roboczego): Niniejsza dyrektywa określa minimalne wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące użytkowania sprzętu roboczego. Punkt 2.14 stanowi, że wszystkie urządzenia muszą być wyposażone w dobrze widoczne środki, za pomocą których można je odłączyć od wszystkich źródeł energii. Jest to podstawa procedur LOTO.
• Dyrektywa 2009/104/WE (Zmiana dyrektywy 89/655/EWG): Niniejsza dyrektywa precyzuje wymagania dotyczące użytkowania sprzętu roboczego, w tym konieczność odłączenia źródeł energii i zapobiegania przypadkowemu ponownemu uruchomieniu.
• Norma EN 1037:1995+A1:2008 (Bezpieczeństwo maszyn. Odłączanie zasilania maszyn i odprowadzanie energii. Wymagania bezpieczeństwa): Niniejsza norma szczegółowo określa środki dotyczące odłączania zasilania maszyn i odprowadzania energii w celu zapobiegania ponownemu zasileniu niebezpiecznych urządzeń. Norma ta określa środki bezpieczeństwa mające na celu zapobieganie nieoczekiwanemu (niezamierzonemu) uruchomieniu, umożliwiając w ten sposób bezpieczną interwencję operatora w strefie zagrożenia.
• Norma EN ISO 12100:2010 (Bezpieczeństwo maszyn. Ogólne zasady projektowania. Ocena ryzyka i redukcja ryzyka): Niniejsza norma formułuje ogólne zasady bezpiecznego projektowania maszyn, w tym identyfikację zagrożeń i stosowanie środków redukcji ryzyka. Procedury LOTO stanowią ważną część redukcji ryzyka.
• Rozporządzenie NGM nr 10/2016 (IV. 5.) (W sprawie minimalnego poziomu wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczących sprzętu roboczego i jego użytkowania): Rozporządzenie to stanowi ogólne ramy dla bezpiecznego użytkowania sprzętu roboczego i dotyczy również procedur LOTO poprzez określenie wymagań dotyczących odłączania niebezpiecznych energii i bezpiecznej pracy.
• ISO 14118:2017 (Zapobieganie nieoczekiwanemu uruchomieniu): Norma bezpieczeństwa, która określa wymagania dotyczące projektowania i eksploatacji maszyn. Celem normy jest minimalizacja ryzyka wypadków wynikających z nieoczekiwanego uruchomienia.

Wymagania wobec urządzeń LOTO w podsumowaniu:

Na podstawie powyższych dyrektyw i norm, najważniejsze wymagania wobec urządzeń LOTO są następujące:

• Niezawodność i odpowiednie materiały: Urządzenia muszą działać niezawodnie. Muszą być odporne na oddziaływania środowiskowe występujące podczas ich stosowania (np. temperatura, wilgotność, korozja), a także uwzględniać specyficzne warunki środowiskowe (np. stosowanie materiałów izolujących elektrycznie w przypadku urządzeń elektrycznych).
• Trwałość: Urządzenia muszą być trwałe. Muszą być również odporne na obciążenia mechaniczne.
• Jednoznaczna identyfikacja: Urządzenia muszą być jednoznacznie identyfikowalne (np. za pomocą etykiety, napisu), aby było jasne, do którego urządzenia należą.
• Zapobieganie nieuprawnionemu dostępowi: Stosowane urządzenia blokujące – kłódki – muszą posiadać indywidualne klucze, aby zapobiec nieuprawnionemu dostępowi. Możliwe jest również stosowanie wielopoziomowych systemów z kluczem głównym, ale ich zasady muszą być jasno określone.
• Zgodność z normami: Urządzenia muszą być zgodne z odpowiednimi normami europejskimi (np. EN 1037, EN ISO 12100).

Ważne aspekty:

• Ocena ryzyka: Do wyboru odpowiednich urządzeń LOTO niezbędne jest przeprowadzenie oceny ryzyka, która uwzględnia specyficzne warunki pracy oraz typ maszyn/urządzeń.
• Opracowanie procedur: Urządzenia LOTO same w sobie nie są wystarczające. Należy opracować szczegółowe procedury LOTO, które określają kroki blokowania/oznakowania, osoby odpowiedzialne i procesy kontroli.
• Szkolenia i edukacja: Pracownicy muszą być odpowiednio przeszkoleni w zakresie procedur LOTO i użytkowania urządzeń.

Podsumowanie:

Chociaż nie ma oddzielnej dyrektywy UE dotyczącej urządzeń LOTO, istniejące dyrektywy (np. 89/655/EWG) i normy (np. EN 1037, EN ISO 12100) stawiają jasne wymagania w celu zagwarantowania bezpieczeństwa pracowników. Wybór odpowiednich urządzeń LOTO, opracowanie szczegółowych procedur i odpowiednie przeszkolenie pracowników są niezbędne do wdrożenia skutecznego programu LOTO. Na stronie internetowej naszej firmy znajdą Państwo dodatkowe przydatne informacje na temat urządzeń i procedur LOTO.
 
Należy pamiętać, że powyższe informacje mają charakter ogólny. W konkretnych przypadkach zaleca się skonsultowanie z ekspertem w celu wyboru odpowiedniego rozwiązania LOTO i zapewnienia zgodności z przepisami.